Van data naar dialoog - Terugblik & materialen uitwisselbijeenkomst

Wat kwam aan bod?

Tijdens deze bijeenkomst stonden monitoring, leren en verantwoorden binnen de RESV centraal. We bespraken hoe regio’s voortgang inzichtelijk kunnen maken in een complexe praktijk, waarin effecten niet altijd lineair of op korte termijn zichtbaar zijn.

In de deelsessies gingen we dieper in op twee invalshoeken:

1. Datawerkplaatsen: hoe bestaande regionale data-infrastructuren en samenwerkingen benut kunnen worden, zodat monitoring niet voor elk project opnieuw hoeft te worden ingericht.
2. Reflexief monitoren: hoe je naast cijfers ook verhalen, aannames, leerprocessen en veranderingen over de tijd zichtbaar kunt maken, met behulp van het Veranderverhaal en reflectiesessies.

Een terugkerend thema was de spanning tussen wat regio’s inhoudelijk zinvol vinden om te monitoren en wat vanuit verantwoording, financiering en zorgverzekeraars wordt gevraagd. Daarbij kwam ook naar voren dat KPI’s behulpzaam kunnen zijn, maar vooral als kompas voor leren en verbeteren, niet als afreken- of beloningsinstrument, omdat dat niet past bij de complexiteit van de veranderopgave. Tegelijkertijd zoeken regio’s naar een balans tussen enerzijds duurzame monitoring die verder reikt dan het RESV-project alleen, en anderzijds de praktische druk om binnen het RESV-plan op korte termijn voortgang, opbrengsten en effecten zichtbaar te maken.

Aan het einde van de sessie reflecteerden Randy Poelman van VWS en Denise van der Klauw van Zorgverzekeraars Nederland kort op deze signalen en op de zoektocht van zorgverzekeraars en overheidspartijen naar passende kaders voor leren, monitoren en verantwoorden in de praktijk. Zij gaven aan dat de ontwikkelingen ook voor hen een zoektocht zijn en ook zij continu leren in dit proces.

Drie belangrijkste boodschappen

• Monitoring in complexe regionale samenwerking vraagt om meer dan alleen KPI’s.
  Cijfers zijn belangrijk, maar vertellen niet het hele verhaal. Juist bij samenwerking, netwerkvorming en verandering over tijd is het waardevol om cijfers te combineren met kwalitatieve inzichten, verhalen en reflectie.
• Begin niet opnieuw als er al iets bestaat.
  Voor RESV-plannen is het helpend om aan te sluiten bij bestaande regionale data-infrastructuren, datawerkplaatsen, regiobeelden en samenwerkingen. Dat voorkomt losse projectmatige monitoring en kan bijdragen aan duurzamere leer- en verbeterstructuren.
• Een Veranderverhaal kan helpen om samenhang zichtbaar te maken.
  Door doelen, aannames, activiteiten, indicatoren en onzekerheden expliciet te maken, ontstaat een gedeeld beeld van wat je wilt bereiken, wat je kunt volgen en waar onzekerheden zitten die je extra wilt volgen of (lerend) monitoren. Dit kan ook helpen in gesprekken met financiers en zorgverzekeraars.

Vragen en aandachtspunten voor vervolg

Tijdens de bijeenkomst kwamen ook onderwerpen naar voren die verdere verdieping verdienen:

• Hoe kunnen regio’s ruimte creëren voor reflexief monitoren en kwalitatieve methoden binnen bestaande verantwoordingskaders?
• Hoe verhoudt het RESV-plan zich tot bredere regionale ontwikkelingen, bestaande samenwerkingen en langlopende data-infrastructuren?
• Hoe kunnen zorgverzekeraars, beleidsmakers en landelijke partijen beter worden meegenomen in het verhaal achter leren, verbeteren en monitoren?
• Hoe verhouden landelijke afspraken en intenties rond monitoring, leren en verbeteren zich tot het beleid en de werkwijze van individuele zorgverzekeraars in de regio?
• Welke praktische ondersteuning hebben regio’s nodig bij het opstellen van een monitoringplan of Veranderverhaal?

Wat gebeurt hierna?

De slides van de uitwisselbijeenkomst vind je in de bijlage van dit bericht, de opname vind je hier. Materialen van de eerdere leerbijeenkomst over dit thema vind je hier.

Regio’s kunnen de opbrengsten uit deze sessie gebruiken om in hun eigen regio het gesprek te voeren over wat zinvolle monitoring is: wat willen we leren, wat moeten we verantwoorden, welke data en verhalen hebben we daarvoor nodig, en wat bestaat er al waarop we kunnen voortbouwen?

Tijdens de bijeenkomst werd het plan geopperd voor een bijeenkomst met zorgverzekeraars om de opbrengsten en vragen uit deze sessie ook met hen te bespreken. In de bijeenkomst kwam ter sprake dat sommige zorgverzekeraars graag willen vasthouden aan monitoring met KPI's en minder affiniteit tonen met reflexief monitoren van het veranderverhaal. Hier werd positief op gereageerd en het idee zal verder worden verkend.

Wil je praktische ondersteuning bij monitoringsvraagstukken?

Voor een beperkt aantal regio's is er praktische ondersteuning mogelijk bij het organiseren van regionale data-infrastructuren door datawerkplaats.net en het organiseren van reflexieve monitoringsessies over je regionale veranderverhaal (door Vilans). Hiervoor worden vanuit LeVEL middelen ter beschikking gesteld. Die middelen zijn niet onbeperkt, dus meld je snel aan! Dit kan via level@nivel.nl.

Heb je ervaringen of voorbeelden?

We nodigen iedereen uit om praktijkvoorbeelden, vragen of aanvullende inzichten te blijven delen via het LeVEL-kanaal. Bijvoorbeeld over monitoring, datawerkplaatsen, gesprekken met zorgverzekeraars of manieren om tellen en vertellen te combineren.

Vooruitblik volgende TLC: Transformeren in de wijk

De volgende TLC staat in het teken van Transformeren in de wijk. Deze keer organiseren we geen aparte leer- en uitwisselsessie, maar één langere bijeenkomst. De bijeenkomst vindt plaats op 17 of 19 november 2026 op twee locaties (naar verwachting omgeving Zwolle/Apeldoorn en omgeving Den Bosch). Welke locatie bij welke datum hoort, laten we zo snel mogelijk weten.

We richten ons daarbij niet alleen op RESV-projectleiders, maar nodigen ook nadrukkelijk wijkcoördinatoren en andere betrokkenen uit die werken aan de verbinding tussen regionale plannen en de wijkpraktijk.

Wat willen jij en jouw regio of wijk leren over dit thema? Deel je vraag of suggestie hieronder of mail naar level@nivel.nl.